Zoek de redenen en bepaal je opties.

Als je meer wilt weten over hoe de vruchtbaarheid van vrouwen, mannen en stellen samen wordt beïnvloed, kun je hieronder de meest voorkomende omstandigheden of oorzaken van vruchtbaarheidsproblemen bekijken.

Wat kan de vruchtbaarheid bij vrouwen beïnvloeden?

Er zijn drie veelvoorkomende gebieden waar het fout kan gaan, waardoor het moeilijk is om zwanger te worden. Deze lijst is echter niet exclusief en je eigen individuele situatie past mogelijk niet binnen deze categorieën:

Problemen met hormonen

  • Anovulatie

    De ovulatie wordt gecontroleerd door je vruchtbaarheidshormonen. Als deze hormonen voor een bepaalde reden worden verstoord, kan die je ovulatie beïnvloeden Een teken van mogelijke ovulatieproblemen is een erg onregelmatige of uitblijvende menstruatie. Mogelijk ontdek je dat je ovuleert, maar niet elke cyclus.

    Een hormonale verstoring die de ovulatie verstoort, kan veel oorzaken hebben. Deze omvatten aanzienlijke wijzigingen in gewicht, stress, zware lichaamsbeweging en ziekte. Als de Clearblue Vruchtbaarheidsmonitor of de Clearblue Digital Ovulatietest met dubbele hormoonnindicator geen piekvruchtbaarheid aangeeft of als je de LH-toename niet detecteert met ovulatietesten gedurende 3 opeenvolgende cycli, kun je best een arts raadplegen.

  • Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)

    PCOS houdt in dat een vrouw meerdere cystes heeft op haar eierstokken en een onevenwicht in haar hormonen heeft. Je arts kan dit vaststellen met een bloedtest. Raadpleeg je arts voor verder advies. Symptomen kunnen gewichtstoename, buitensporige haargroei en vruchtbaarheidsproblemen zijn.

  • Korte luteale fase

    Als het aantal dagen tussen je ovulatie en je volgende menstruatie te klein is (minder dan 10), kan dat betekenen dat je eitje wel bevrucht kan worden, maar dat het eitje wordt afgestoten voor het zich in de baarmoederwand kan nestelen. Dit kun je mogelijk opmerken wanneer je een ovulatietest of vruchtbaarheidsmonitor gebruikt. Tel het aantal dagen tussen je tweede meest vruchtbare dag en de dag waarop je menstruatie begint. Raadpleeg je arts hierover. Deze aandoening kan worden behandeld.

  • Vroege menopauze

    Wanneer je je menopauze hebt bereikt, kun je niet langer zwanger worden. In de aanloop naar de menopauze (de perimenopauze) kan het erg moeilijk zijn om zwanger te raken. Als je moeder een vroege menopauze had, zijn je kansen op een vroege menopauze veel hoger. Probeer dus na te gaan op welke leeftijd de menopauze van je moeder begon. Als ze een vroege menopauze had, moet je mogelijk met een arts praten over je toekomstige plannen om zwanger te worden.

Problemen met de eileiders

Een blokkering in je eileiders kan verhinderen dat het sperma het eitje bereikt.

Onbehandelde clamydia-infectie

De meest voorkomende oorzaak van geblokkeerde eileiders is een clamydia-infectie die niet behandeld is. Chlamydia is een veelvoorkomende infectie die gemakkelijk wordt overgedragen door onbeschermde seks. Sommige vrouwen kunnen zich volledig onbewust zijn dat ze ooit een chlamydia-infectie hebben gehad doordat ze geen symptomen hebben ervaren. Als de kans bestaat dat je Chlamydia hebt opgelopen, raadpleeg je je arts voor een test.

Vleesbomen

Dit zijn abnormale gezwellen van spierweefsel in de baarmoeder die de eileiders kunnen blokkeren of kunnen voorkomen dat een bevrucht eitje zich innestelt. Raadpleeg je arts voor verder advies.

Endometriose

Dit is wanneer het weefsel van de baarmoederwand buiten de baarmoeder groeit. Dit kan de eileiders blokkeren en bevruchting voorkomen. Endometriose kan zware en/of erg pijnlijke menstruatie veroorzaken. Dit kan worden behandeld met medicijnen of door het extra weefsel te verwijderen. Je arts kan je meer informatie geven.

Andere overwegingen

Vaginale droogheid komt vaker voor dan we denken. In een onderzoek in 11 landen bij 6725 vrouwen, gaf tot 18% van de vrouwen tussen 18 en 34 jaar aan dat ze altijd of meestal vaginale droogheid ervaren. Dit kan worden versterkt door het gevoel van 'seks om een kind te verwekken' wanneer je zwanger wilt worden. Sommige van de meest voorkomende glijmiddelen kunnen giftig zijn voor sperma, en zelfs speeksel is giftig voor sperma. Gebruik dus een spermavriendelijk glijmiddel. Om zwanger te raken moet je onbeschermde seks hebben in de dagen voorafgaand aan en/of op de dag van de ovulatie. Dit kan worden bereikt door om de paar dagen seks te hebben, maar veel stellen wensen dit niet. Daarom kun je je kansen op een natuurlijke conceptie maximaliseren door zeker te zijn wanneer je ovuleert en vervolgens seks te hebben op dat moment.

Wat kan de vruchtbaarheid bij mannen beïnvloeden?

Deze oorzaken vallen binnen drie categorieën:

  • Weinig spermacellen of slechte kwaliteit van het sperma

    Als er in het ejaculaat niet het gebruikelijke aantal spermacellen zit, zijn de kansen op een bevruchting kleiner. Als de kwaliteit van het sperma slecht is, kan dit mogelijk het eitje niet bereiken en het membraan doorboren om het te bevruchten. De spermaproductie kan lager zijn als de testes niet koel worden gehouden. Je partner kan er op letten dat zijn testes niet te warm worden door los ondergoed te dragen. Het aantal spermacellen en de kwaliteit ervan kan worden beoordeeld met behulp van een eenvoudige test die je via je arts kunt krijgen.

  • Erectiestoornis

    Als de man problemen heeft om een erectie te krijgen of aan te houden omwille van fysieke of psychologische redenen, zal hij het moeilijk hebben om seks te hebben. Er is hulp beschikbaar; raadpleeg je arts.

  • Andere oorzaken

    Zeldzamere oorzaken van vruchtbaarheidsproblemen bij mannen omvatten een blokkering in de zaadleider, een genetische oorzaak, hormonale problemen of andere, nog zeldzamere oorzaken. Je arts kan deze problemen met behulp van testen opsporen.

Waardoor kan de vruchtbaarheid dalen?1

Levensstijl

  • Alcohol drinken

    De vruchtbaarheid bij zowel mannen als vrouwen kan worden beïnvloed door te veel alcohol te drinken. Klinische richtlijnen in het Verenigd Koninkrijk raden aan dat vrouwen maximaal 1-2 eenheden per dag drinken en mannen maximaal 3-4 eenheden per dag, ongeacht of je zwanger probeert te raken. Door de hoeveelheid alcohol die je drinkt te verlagen, kun je gemakkelijker zwanger raken.

  • Roken

    Mannen die roken hebben een lager aantal spermacellen en/of een hoger aantal misvormde spermacellen in vergelijking met niet-rokers. Bij vrouwen kan het roken de vruchtbaarheid beïnvloeden en leiden tot een vroege menopauze. Het verhoogt ook het risico op een miskraam en het leidt tot vroege weeën. Roken is erg ongezond voor je ongeboren baby en je kunt het beste stoppen met roken voordat je zwanger wordt.

    Zowel jij als je partner moet stoppen met roken als je zwanger probeert te raken.

  • Drugs

    Er zijn veel soorten recreationele/illegale drugs die vandaag de dag worden gebruikt en hun invloed op de vruchtbaarheid is niet volledig bekend. Veel drugs kunnen een negatieve invloed hebben op een groeiende baby en dus mag je geen recreationele/illegale drugs gebruiken wanneer je zwanger probeert te raken.

Gewicht

Een over- of ondergewicht kan je menstruatiecyclus beïnvloeden en je kans op een kind verlagen. Mannen met overgewicht kunnen minder spermacellen en een slechte spermakwaliteit hebben. Raadpleeg je arts of verpleegkundige om jouw ideale gewicht te bepalen en voor advies om aan te komen of af te vallen indien dit nodig is.

Medicatie

Als jij of je partner medicijnen gebruiken, moet je je arts vragen of dit de vruchtbaarheid niet verlaagt. Mogelijk zijn er alternatieven beschikbaar.

Leeftijd

Je wordt geboren met een levenslange voorraad eicellen en het aantal verlaagt steeds sneller naarmate je ouder wordt. Na 38-40 jaar neemt het aantal eicellen veel sneller af en gaat de kwaliteit van de eicellen ook achteruit. Als je ouder bent dan 35, is het een goed idee om je arts te bezoeken na ongeveer zes maanden proberen. Als je ouder bent dan 40, moet je je arts om raad vragen wanneer je probeert een kind te verwekken. Er is minder bekend over de vruchtbaarheid van oudere mannen, maar er wordt aangenomen dat deze ook afneemt vanaf 40 jaar.

Onverklaarbare onvruchtbaarheid

Soms wijzen klinische onderzoeken uit dat alles normaal is, maar ben je na jaren proberen nog niet zwanger. Dit kan erg frustrerend en vervelend zijn, omdat je er niks kunt aan doen om dit te behandelen of te verhelpen. Naar schatting een derde van de koppels met een onverklaarbare onvruchtbaarheid raakt op natuurlijke wijze zwanger binnen de drie jaar zonder extra middelen2.

Wat is verminderde vruchtbaarheid en onvruchtbaarheid?

Het grootste deel van de stellen die zonder succes meer dan twee jaar een kind probeert te verwekken, wordt technisch gezien 'verminderd vruchtbaar' genoemd. Hoewel er zowel ovulatie als spermaproductie kan zijn, kunnen er toch problemen zijn met het verwekken van een kind door problemen met hormonen of fysieke problemen in het voortplantingsstelsel. Veel vruchtbaarheidsproblemen kunnen worden behandeld. Als je je zorgen maakt, raadpleeg dan een arts. Volledige onvruchtbaarheid – in dit geval ovuleert de vrouw helemaal niet of bevat het ejaculaat van de man geen sperma. Dit is zeldzaam en komt volgens onderzoek bij ongeveer 9% van de bevolking voor3.

Vruchtbaarheidsproblemen zijn in ongeveer een derde van de gevallen te wijten aan problemen bij de vrouw, een derde is te wijten aan problemen bij de man en in een derde van de gevallen gaat het om een compatibiliteitsprobleem of een gecombineerd probleem4.

Als je al een jaar lang probeert een baby te verwekken zonder succes en je bent jonger dan 35, raden we je aan een arts te raadplegen voor verder advies. Als je ouder bent dan 35 moet je hulp zoeken na zes maanden proberen, en als je ouder bent dan 40 moet je onmiddellijk een arts raadplegen.