Beste tijd om zwanger te worden

Dr Sarah Johnson

Engelse versie beoordeeld door Dr Sarah Johnson in apr 01, 2020

Er zijn maar een paar dagen per cyclus dat een vrouw vruchtbaar is. Omdat veel vrouwen niet weten wanneer hun vruchtbare periode is, probeert een op de twee koppels op het verkeerde moment zwanger te worden door seks te hebben op de verkeerde dagen.1 Als je je menstruatiecyclus kent en weet wanneer je ovuleert, kun je je kansen op zwangerschap maximaliseren. Als je meer wilt weten en andere vragen hebt over het beste moment om zwanger te worden, lees dan verder.

1.
Wanneer is het beste moment om te vrijen als je zwanger wilt worden?

Het beste moment om te proberen zwanger te worden is op de dagen voorafgaand aan de ovulatie en op de dag van de ovulatie zelf (ovulatie is het proces waarbij een eierstok een eicel vrijgeeft). Sperma kan tot wel 5 dagen in het lichaam van een vrouw overleven, waardoor het plannen van seks op de dagen voorafgaand aan de ovulatie ook tot zwangerschap kan leiden. 

Er is een algemene mythe die stelt dat alle vrouwen een cyclus van 28 dagen hebben, maar dit is niet het geval. 52% van de menstruatiecycli varieert met 5 of meer dagen2, dus het gebruik van een methode om te bepalen wanneer je ovuleert kan je helpen zwanger te worden. 

2.
Kun je op elk moment van de maand zwanger worden?

Nee, je moet vrijen op de dagen voorafgaand aan en rond de tijd dat je ovuleert. Je vruchtbaarste dagen zijn de dag van de ovulatie en de dag ervoor. Na de ovulatie overleeft de eicel slechts 24 uur als deze niet is bevrucht. Methoden die je alleen vertellen dat je hebt geovuleerd (nadat er een eicel is vrijgegeven), zullen je kansen om zwanger te worden tijdens die cyclus niet optimaliseren. Tegen de tijd dat je weet dat de ovulatie heeft plaatsgevonden, is het namelijk te laat voor de eicel om bevrucht te worden. Als je echter weet dat je op het punt staat te ovuleren, optimaliseer je je kansen wel.

3.
Hoe kan ik mijn vruchtbare dagen volgen?

Je vruchtbaarste dagen volgen kan je helpen te plannen wanneer je moet vrijen om zwanger te worden. Hieronder volgt een samenvatting van enkele van de beschikbare methoden:

  • Volg je hormonen
    Een nauwkeurige manier om je vruchtbare dagen te identificeren, is door je hormonen te controleren. Wanneer er een toename van LH (luteïniserend hormoon) is, betekent dit dat je op het punt staat binnen 24 tot 36 uur een eicel vrij te geven. Een ovulatietest die je LH-toename detecteert, laat je dus weten wanneer je 2 vruchtbaarste dagen zijn.  Andere ovulatietesten detecteren ook de toename van oestrogeen die optreedt vóór de LH-toename, waardoor een langere vruchtbaarheidsperiode wordt geïdentificeerd.
  • Gebruik een app of draagbaar apparaat
    Apps en sommige draagbare apparaten (zoals fitnesstrackers) gebruiken de kalendermethode om je vruchtbare dagen te identificeren. Door de lengte van je menstruatiecycli bij te houden, kun je een beeld opbouwen, aangezien de ovulatie meestal plaatsvindt tussen 12 en 15 dagen voordat je volgende menstruatie begint.  De lengte van de cyclus kan echter variëren en de ovulatie kan zelfs bij normale cycli variëren. Andere draagbare apparaten gebruiken de basale lichaamstemperatuur (BBT, Basal Body Temperature) om je vruchtbare dagen te berekenen.  
  • Zoek naar veranderingen in BBT
    De temperatuur van je lichaam in rust zal iets toenemen nadat je ovuleert. Als je elke ochtend je lichaamstemperatuur meet voordat je uit bed komt en deze gegevens bijhoudt, zul je een patroon opmerken. Maar je zult pas merken dat je lichaam een eicel heeft vrijgegeven wanneer het al te laat is, omdat je het vruchtbaarst bent twee of drie dagen voordat je BBT toeneemt.
  • Zoek naar veranderingen in vaginale afscheiding
    Het controleren van je vaginale afscheiding kan je ook informatie geven over je vruchtbaarste dagen. Net voordat je lichaam een eicel vrijgeeft, kan de consistentie van je baarmoederhalsslijm helder, nat, rekbaar en zaadvriendelijker worden. Na de ovulatie wordt het dikker, troebel en minder zichtbaar.  Het gebruik van deze symptomen om de vruchtbaarheid te volgen kan onbetrouwbaar zijn en kan het beste worden gedaan met deskundige training.  Raadpleeg je arts als je abnormale afscheiding hebt.    

4.
Hoe hormoonregistratie je vertelt wanneer je de meeste kans hebt om zwanger te worden

Het volgen van hormonen is een nauwkeurige manier om je vruchtbare dagen te identificeren en je te helpen zwanger te worden.  

Een verhoging van de oestrogeenconcentratie vindt plaats vóór de ovulatie en het identificeren van deze toename geeft aan dat je een verhoogde kans hebt om zwanger te worden. Oestrogeen zorgt ervoor dat de bekleding van je baarmoeder verandert om een bevruchte eicel te ondersteunen als je zwanger wordt.  Het verandert ook de consistentie van je baarmoederhalsslijm om het zaadvriendelijker te maken.

De toename van oestrogeen veroorzaakt de uitscheiding van een ander hormoon, luteïniserend hormoon (LH). Deze toename van LH vindt meestal 24 tot 36 uur vóór de ovulatie plaats: het proces waarbij een eicel uit een eierstok wordt vrijgegeven. Het identificeren van de LH-toename geeft het begin aan van de 2 vruchtbaarste dagen, wanneer je de meeste kans hebt om zwanger te worden.  

De meeste ovulatietesten detecteren de LH-toename en identificeren je 2 vruchtbaarste dagen. Er zijn ook ovulatietesten die de toename van oestrogeen detecteren, zodat je een langere vruchtbaarheidsperiode kunt identificeren.  

5.
Hoelang duurt het voordat ik zwanger word?

Sommige vrouwen worden sneller zwanger dan andere. In feite kost het tot 40% van de vrouwen meer tijd dan verwacht om zwanger te worden3, maar zijn meer dan 80% van de koppels binnen een jaar in verwachting als ze regelmatig vrijen.4
De tijd die nodig is om zwanger te worden, hangt af van factoren zoals:

  • leeftijd 
  • gezondheid 
  • familie- en medische voorgeschiedenis

De meeste experts raden vrouwen die jonger dan 35 jaar zijn aan een arts te raadplegen als ze niet binnen een jaar zwanger zijn. Als je 35 jaar of ouder bent, kun je het beste je zorgverlener raadplegen als je niet binnen zes maanden zwanger bent5. Als je ouder dan 40 bent, moet je onmiddellijk je arts raadplegen. 

6.
Wat is de optimale leeftijd om zwanger te worden?

De vruchtbaarheid van een vrouw neemt af met de leeftijd. Dus als je in de twintig bent, ben je het vruchtbaarst en heb je de beste kans om zwanger te worden. Maar je hoeft niet zwanger te worden als je in de twintig bent (en als je in de dertig bent is er ook nog genoeg tijd). Volgens de Amerikaanse CDC (Centers for Disease Control and Prevention) is het percentage vrouwen dat in de dertig is bevallen zelfs hoger dan bij vrouwen in de twintig6. Dus als je geen twintiger bent, heb je de boot niet gemist. Je kunt nog steeds een gezonde baby krijgen en zwanger worden als je ouder bent dan 35. Het is de moeite waard om je arts te raadplegen om jezelf de beste kans te geven om zwanger te worden

Zwanger proberen te worden is een van de meest opwindende momenten in het leven van een koppel en als je je lichaam kent en weet wanneer je het vruchtbaarst bent, kun je sneller zwanger worden.


Referentielinks

  1. Johnson SR., et al. Hum. Repro. (2011) 26: i236
  2. Soumpasis I et al (2020) Human Reproducution Open.
  3. Study of 5000 women in US, UK, Germany, Italy and China (2018)
  4. NICE Clinical Guideline CG146 (2013) www.nice.org.uk/guidance/CG156
  5. https://www.cdc.gov/reproductivehealth/infertility/index.htm, bijgewerkt op 16 januari 2019
  6. https://www.cdc.gov/nchs/data/vsrr/report002.pdf, gepubliceerd in juni 2017